Gepost door: pharailde | april 12, 2019

Huugske, Vake, Grootva, Grootvader

26.10.1935 – 30.3.2019

Sinds een kleine twee weken is mijn vader verworden tot twee data. Geboorte- en overlijdensdatum.

Hij was al vele jaren ziek, leed aan verschillende soorten kankers, onderging verschillende operaties en behandelingen, en kwam er telkens weer bovenop. Maar toch eiste een en ander zijn tol, en geleidelijk aan ging het bergaf. Door een onverklaarbare pijn in zijn keel kon hij moeilijk slikken, waardoor hij steeds minder at en dronk, bijgevolg steeds zwakker werd en een sterk verminderde weerstand had. Uiteindelijk kwam hij ook in een vicieuze cirkel terecht: ze konden het ene niet uitvoeren omwille van een ander probleem, dat niet aangepakt kon worden omwille van nog iets anders, enz.

Half december kwam hij met een infectie op intensieve terecht. Daar kwam hij weer bovenop en verhuisde naar een gewone kamer. Tegen het eerste weekend van januari ging het plots heel erg bergaf en volgens de dokters ging hij het einde van het weekend zelfs niet halen. Groot was mijn verbazing dan ook om hem op maandagavond rechtop zittend in zijn bed aan te treffen, kijkend naar Flikken, met de gelezen krant naast zich, en een lege soepkom. Beetje bij beetje sterkte hij weer aan, in zoverre dat hij tegen eind januari weer naar huis kon, met een ziekenhuisbed in de living, en met de hulp van thuisverpleging. En mijn moeder nam hem af en toe weer mee in zijn rolstoel.

De opflakkering was, zoals te verwachten viel, slechts van korte duur, en geleidelijk aan verzwakte hij weer. Op donderdag 28 maart was een ziekenhuisopname weer noodzakelijk en bleek hij een longontsteking te hebben. Toen was ik er niet gerust in. Op vrijdagochtend moest ikzelf onverwacht op consultatie bij een specialist in het ziekenhuis, en ik profiteerde ervan om toch eens op zijn afdeling naar hem te informeren. Alle omstandigheden in acht genomen was hij redelijk ok, en stabiel, en de verpleegster zei onmiddellijk dat ik er gerust eens bij mocht (er was immers nog lang geen bezoekuur). Wat ben ik nu blij dat ik langsgegaan ben, en ik hem nog gezien heb, al was het niet lang, daarvoor was hij ook te zwak.

Zaterdag, rond de middag, kreeg ik telefoon van mijn moeder dat zij opgebeld was door het ziekenhuis en dat het heel snel bergaf gegaan was, en dat we ons moesten haasten. We zijn dan onmiddellijk in de auto gesprongen voor een rit van amper een drietal kilometer, die echter eindeloos leek te duren (alle rode lichten, auto’s voor ons die de ring niet durfden over te steken, enz.), en we toch een paar minuten te laat kwamen. De man met de zeis had de race gewonnen.

Ons weekend en de volgende dagen zagen er plots helemaal anders uit (misschien vertel ik daar later nog wel meer over).

(Links een tekening die ooit op Place du Tertre (Parijs) van hem werd gemaakt – rechts een tekening van dochter E. voor op de kist)

Vorige maandag was de uitvaart in Westlede, een heel mooie dienst, zo vonden we zelf maar hoorden we ook van uiteenlopende kanten.
Hieronder de tekst die dochter M. en ik hebben voorgelezen, met een schets van zijn leven en wie hij is geweest.

[Ik]

Ik heb het mezelf weer eens onmogelijk gemaakt: een levensverhaal van meer dan 83 jaar samenvatten in enkele minuten. Wie al eens schrijfsels van mij ontvangt of gelezen heeft, weet dat korte teksten en ik niet goed samengaan. Maar we zullen ons best doen.

We keren even terug in de tijd, naar Sint-Andries-Brugge, op 26 oktober 1935. De kleine Oda kreeg een broertje, Hugo. Ze wisten nog niet dat ze later nog 9 broertjes en zusjes gingen krijgen. Vader was kapitein-commandant in het leger, moeder beredderde het huishouden van 13 mensen (uiteraard met uitgebreide hulp van de kinderen). Door het beroep van vader moest het gezin wel regelmatig verhuizen (vandaar de geboorte in Sint-Andries), onder meer naar Landegem, naar Sint-Amandsberg en uiteindelijk naar de Zwijnaardsesteenweg in Gent. De lagere school doorliep hij in Landegem, zijn middelbare studies aan het Sint-Lievenscollege in Gent. In het hoger onderwijs behaalde hij het diploma van technisch ingenieur scheikunde.

In zijn vrije tijd zette hij zich in voor de scouts, maar er moet ook een aantrekkingskracht voor volksdans geweest zijn, want hij werd lid van de groep Dulle Griet. Daar viel zijn oog op een jongedame, een zekere Hilde. Uiteindelijk kwam van het een toch het ander (curieuzeneuzen kunnen eens polsen om bij Hilde op de koffie te gaan) – hij, een gesloten wetenschapper, en zij, een flamboyante creatieveling, werden een onverbreekbaar koppel, en Hugo werd Huugske. Na zo’n vier jaar verkering luidden op 29 oktober 1960 de bruiloftsklokken – jawel net vier dagen na zijn 25ste verjaardag (in die tijd werden jongeren pas op hun 25ste volwassen genoeg geacht om zonder toestemming van hun ouders – en die toestemming vragen, dat wilde hij absoluut vermijden, want zijn vader was niet van de gemakkelijkste, om het zacht uit te drukken).

Ze vonden een woonst op de Drongensesteenweg en een klein jaar later werd ik geboren en werd Hugo ook Vake. In 1964 kreeg ik een broertje, S., en eind 1968 werd zus I. geboren. Hier even een zijsprongetje: na de geboorte van S. moest Hugo naar het ziekenhuisopname voor een appendicitis, maar is daar zijn scheerapparaat vergeten. Daardoor moest hij noodgedwongen zijn baard enkele dagen laten staan, en hij heeft die nooit meer weggedaan.
Terug naar het gezinsleven: vake en moeke hadden nog ouderliefde over en in 1980 kwam pleegzus T. (toen al 10 jaar) bij ons wonen. Later brachten ook kindjes uit de Parijse achterbuurten regelmatig vakanties bij hen door, zoals K. en N.

Hun stek op de Drongensesteenweg werd kort na mijn geboorte ingeruild voor een ander huis in dezelfde straat en in 1971 volgde opnieuw een verhuis, opnieuw in de Drongensesteenweg. Dit was hun laatste verhuis, want toen we er twee jaar woonden, werd het huis verkocht, en Hugo was het verhuizen zo beu, dat ze het maar gekocht hebben.

Na zijn studies vond Hugo werk in het labo van een bedrijf in Aarschot (en kon toen alleen in het weekend naar huis komen), werd overgeplaatst naar Antwerpen, vond dichter bij huis werk bij Sidac, om halfweg de jaren zestig een plek te vinden bij het ministerie van Volksgezondheid in Brussel, bij het IHE, het Instituut voor Hygiëne en Epidemiologie (wat waren wij als kind trots als we die naam zonder haperen konden uitspreken). Daar bleef hij tot aan zijn pensioen, en kende er ups maar ook serieuze downs. Ondertussen slaagde hij in een examen dat zijn diploma opwaardeerde naar industrieel ingenieur scheikunde, wat niet zo evident was, studeren met kinderen in huis. Hij was dan ook zichtbaar fier op het resultaat.
Een van zijn vele opdrachten was de controle van het oppervlaktewater, waardoor hij alle uithoeken van ons land kende, en wij regelmatig getrakteerd werden op streekproducten zoals de mattentaarten uit Geraardsbergen.

De jaren gleden voorbij, en – zoals het cliché zegt – kleine kinderen worden groot, vinden een lief en zwermen uit. Ook daar komen kindertjes van en in november 1988 werd M. geboren en Vake werd Grootva (pepe en meme, peteke en meteke, opa en oma, … we hebben verschillende namen geprobeerd maar niets paste bij hen, tot we bij Grootva en Musji uitkwamen!). De schare kleinkinderen werd uitgebreid met J., S.-W., D., J., N., G., O., E. en S.. Inmiddels werd hij ook de fiere overgrootvader van M. en H., en noemt M. hem heel plechtstatig Grootvader.

Maar wie was Hugo?
Om te beginnen was er het allerbelangrijkste, zijn grote liefde voor ons. Hij zag zijn madam door en door graag. Kon hij soms zelf eens rologen als musji wat uitbundig of onhandig was, kon hij het niet verdragen als wij een opmerking over haar maakten. Maar ook ons – kinderen en kleinkinderen – zag hij onvoorwaardelijk graag. Hij was absoluut niet de man van grote woorden, integendeel, maar we wisten dat we op hem konden rekenen. En hoe hij het deed, we weten het nog niet, maar hij was magisch met baby’s. Waren ze wat lastig en huilerig, hij kreeg ze rustig.

Anderzijds was hij wel niet de gemakkelijkste man om mee te leven of om contact mee te maken, net door zijn gesloten karakter. Als je vroeg wat hij wilde, haalde hij meer dan eens zijn schouders op, in de betekenis van “doe maar, het maakt me niet uit”. Uiteraard maakte het wel uit, maar je moest hem al heel goed kennen om te weten wat hij graag had, om er toch rekening mee te kunnen houden. En door zijn geslotenheid en zijn moeite om gedachten en gevoelens te uiten, zochten die toch andere uitwegen, en vergleed hij meer dan eens in perioden van donkerte. Gelukkig slaagde hij er telkens weer in om die demonen te overwinnen, want er waren veel dingen waarin hij zich kon uitleven.

Bij de voorbereidingen voor deze uitvaart, somden we zaken op waaraan grootva ons deed denken. Binnen de kortste keren hadden we een hele caleidoscoop aan beelden en herinneringen, dochter M. zal er hier ad random een aantal vermelden (niet in volgorde van belangrijkheid).

[Dochter M]

Vooreerst de zee: Grootva was verzot op de zee. Een verblijf aan zee deed hem altijd deugd. Ook op varen was hij dol. En dan liefst niet op een kalme zee, ah neen, hoe feller de storm, hoe liever hij het had. Als het weerbericht zware storm voorspelde, was hij niet te houden: in Oostende de ferry op naar Dover, om met dezelfde boot terug te keren. Later werd het traject Oostende-Dover een van de lievelingsuitstappen met ons (de kleinkinderen). Ik vermoed dat het opdoeken van de RMT bij hem niet echt met vreugde onthaald werd.

Huisdieren hebben altijd deel uitgemaakt van zijn gezin, geen idee meer hoeveel katten en honden ze bv. gehad hebben en hadden. Zo vrolijkte Minneke Poes nog zijn laatste dagen op. Maar de honden leggen alweer de contradictie in zijn karakter bloot: hij, de gesloten man, die houdt van rust en kalmte, koos steevast voor een Ierse Setter, prachtige honden, maar zeer levendig en nerveus, en met een sterk, soms tegendraads, karakter.

Lezen, boeken, kranten, opzoeken: Ik heb grootva (zeker thuis) nooit gezien zonder krant of boek in de buurt. En de kruiswoordraadsels waren nooit onopgelost. Als hij iets niet wist of niet op een naam kon komen, dan zocht hij het toch gewoon op, liefst onmiddellijk. We hebben het van niet ver geërfd.
Ook bij quizprogramma’s wist hij steevast alle antwoorden. Ik heb heel lang geloofd dat grootva gewoon álles wist. Voor mij was hij althans de slimste mens ter wereld.

Frankrijk: Hij was verzot op dat land, en dan vooral het zuiden – de Provence en Arles – en Parijs. We kunnen niet meer tellen hoeveel keer hij ’s ochtends vroeg de bus naar Parijs nam voor een dag- of meerdaagse uitstap. Als we geluk hadden mochten we mee. Ik herinner me nog het vele wachten op bankjes samen toen Musji alweer een museum binnen wou stappen en wij gewoon wat wilden genieten.
En die trip naar Barcelona waar ik ’s nachts wakker werd van voetzoekers zal me ook altijd bijblijven. Musji kon me pas overtuigen dat het grootva zijn gesnurk was nadat ze me had meegenomen naar de rand van zijn bed om daar te luisteren. Ze had gelijk.
Later verruimde hij zijn horizon verder en gingen de reizen naar de Middellandse Zee, Egypte, en nog maar enkele jaren geleden naar Noorwegen. Hij had de cruises ontdekt, en dus de ideale combinatie van varen en nieuwe ervaringen opdoen.

Gent. Ook al is hij er niet geboren, hij was een Gentenaar in hart en nieren. De heropleving van de Gentse Feesten hebben ze van nabij meegemaakt, en het aantal keren dat ze die eerste jaren de tour rond Sint-Jacobs gedaan hebben, zijn niet te tellen. Ook niet te tellen, is het aantal keren dat hij werd verward met Walter De Buck. De gelijkenis was dan ook treffend. In zijn liefde voor Gent was er wel een kleine frustratie: hij had altijd graag willen meelopen in de Stroppenstoet, maar aangezien hij niet in Gent is geboren, kon dat niet. Waar hij ook geboren is, voor mij blijft hij altijd een echte strop (tijdens de Gentse Feesten zag je hem ook nooit zonder).

Sport. Voor alle duidelijkheid, kijken naar sport, niet zelf doen. Voetbal, tennis, wielrennen, snooker, Olympische Spelen, … vormden een vertrouwd achtergrondgeluid, hetzij op tv, hetzij op de radio. En ook al was hij geen expliciet supporter, AA Gent was wel zijn favoriete voetbalploeg. Hij heeft me vele keren de verschillende spelregels proberen uit te leggen, maar er is niet echt iets blijven plakken.
De enige sport die hij wel vele jaren intensief beoefende, was schaken. Op dinsdagavond moest je niets plannen, want dan was hij naar de schaakclub, de Jean Jaurès. Dat was dan dé avond met musji, eerst met de kinderen, later met de kleinkinderen.

Muziek was niet uit zijn leven weg te denken. Niet alle genres, want toen zijn kinderen als tiener naar de BRT Top 30 begonnen te luisteren, deden ze dat bij voorkeur op hun kamer, want dat was toch maar ‘ketelmuziek’. Gregoriaans, dat was zijn ding, en klassieke muziek. Ook het Franse chanson leerde hij ons kennen: Guy Béart, Juliette Gréco, Gilbert Becaud, Nana Mouskouri, Edith Piaf, vonden we in de platenkast. En dan heb ik het nog niet gehad over de Nederlandse cabaretiers: Toon Hermans, Wim Sonneveld, Robert Long, … hij kende nagenoeg hun hele repertoire uit het hoofd, en kon te pas – en ook ten onpas, want sarcastisch kon hij ook wel zijn – stukjes eruit citeren (“vader is er enkel en alleen maar voor de centen, en de rest is flauwekul” of “en allemaal mee-eten” (over de lieven).

Toen we brainstormden wat in ons opkwam als we aan grootva dachten, was er toch wel een constante: vissoep, rundstong, tomaat-garnaal, schapenragout, konijn met pruimen, tomatensoep, mosselen. Niet alleen gerechten die hij zelf lekker vond, maar vooral gerechten die hij graag en goed klaarmaakte. Want hij stond graag in de keuken. Want reeds lang voor dit een maatschappelijk issue werd, waren de genderrollen thuis reeds anders verdeeld. Musji zorgde ervoor dat de kamers op tijd een nieuwe laag verf kregen, en grootva dat er eten op tafel stond.
En dat koken doet er mij ook aan denken dat hij rust vond in ‘moestuinieren’. Aangezien hun tuintje thuis daarvoor te klein was, huurden ze in Drongen een oud boerderijtje, waar ze vele zomerse dagen doorbrachten met onkruid wieden en oogsten, om dan thuis boontjes en andere groenten te kuisen om in te vriezen. Doodgewone dingen die bijdragen tot de fundamenten van een gezin.

[Ik]

Om af te sluiten, wil ik toch nog even stilstaan bij zijn laatste jaren. Vele jaren geleden deed meneer kanker zijn intrede, in verschillende vormen en met verschillende behandelingen. Het werd meer en meer een periode van doktersbezoeken, ziekenhuisopnamen, behandelingen, hoop en steeds meer slecht nieuws. Zijn wereld werd steeds kleiner, autorijden kon niet meer, stappen werd almaar moeilijker, zeker buitenshuis, en de rolstoel werd noodzakelijk, waardoor hij ook steeds afhankelijker van anderen werd.
Maar zijn kracht om te leven bleef groter dan die van de man met de zeis. Tot die uiteindelijk wel zijn slag thuishaalde.
Ik wil dan ook heel speciaal moeke bedanken voor alle zorgen waarmee ze hem heeft omringd, voor de talloze plaatsen waar ze hem met de rolstoel naartoe voerde, ook door weer en wind, bus op, bus af, op de Gentse voetpaden die je niet echt rolstoelvriendelijk kan noemen.
En dat met een liefde die in meer dan zestig jaar alleen maar groter is geworden.

Advertenties

Responses

  1. Schoon eerbetoon! En veel sterkte met het verlies.

  2. Ik heb hem niet gekend, jouw papa, maar wat vond ik dit mooi om te lezen. Ik heb gelachen, ik heb zelfs een beetje mee geweend met jullie.
    Lieve Veerle, ik wens jou en je gezin en je familie veel sterkte toe de komende tijd. Vertel de verhalen over hem, zo blijft hij nog altijd in jullie leven. Hij leek me een heel bijzondere mens. Het verdriet zal slijten, het gemis zal blijven, de mooie herinneringen zullen ook blijven.
    xx


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Categorieën

%d bloggers liken dit: