Gepost door: pharailde | april 16, 2010

Brusselen

Af en toe, en helaas veel minder dan ons lief is, ruimen we wat plaats in onze agenda voor een portie cultuur. Zo moest er in februari dringend een bongobon worden ingeruild, en profiteerden we daarvan om een dagje te ‘brusselen’. We konden net zo goed daar uit eten gaan. Zoals gewoonlijk waren we weer veel te overmoedig want we planden ’s ochtends een bezoek aan het Instrumentenmuseum, vervolgens ons etentje en in de namiddag dan naar de Bozar voor de tentoonstellingen over Frida Kahlo én El Greco. Het lag tenslotte allemaal dicht bij elkaar in de buurt.
Ahum, kleine misrekening dus. We zijn, bij wijze van spreken, die dag het Instrumentenmuseum niet buiten geweest (gelukkig konden we met ons ticket in de namiddag terug binnen). We waren om te beginnen later vertrokken dan voorzien (familietradities zijn er om in ere te houden), maar we waren vooral verrast door de omvang van de collectie (volgens hun site staan er ca. 1.200 instrumenten tentoongesteld, las ik achteraf). En ons kennende, blijven graag op het gemak vertoeven bij de tentoongestelde stukken, zonder daarom dwangmatig alle infobordjes te lezen. Een bijkomend element hier waren de koptelefoons die je meekreeg. Daar was geen uitleg te horen (gelukkig, ik lees dat liever) maar wel muziek. Het duurde wel even voor we het systeem doorhadden: een draadloze verbinding zodat je de muziek van het instrument waar je bij stond, te horen kreeg. Ingenieus, ook al vertoonde het systeem enkele mankementen. Zo gebeurde het meermaals dat je echt op de juiste plaats moest staan om iets te horen, en gewoon je hoofd buigen om ondertussen iets in de kasten te bekijken of een tekstje te lezen, was al genoeg om de muziek te doen stoppen. Bij andere kasten kon je gemakkelijk naar alles kijken terwijl je luisterde. Of het gebeurde dat je naar pakweg klarinetten stond te kijken, de koptelefoon opzette (ik haat het om zo’n ding voortdurend op te houden) en violen hoorde. Toen bleek dat er bij sommige kasten slechts één enkel nummertje (op de vloer stond telkens het symbool van een koptelefoon met een nummer) was voor de verschillende instrumenten. Maar dat waren slecht minieme ongemakken bij het bezoek aan dit fantastische museum. Ik had maar van één ding spijt: dat we dit niet veel eerder ontdekten en dat onze kinderen inmiddels absoluut geen interesse meer hebben om nog met hun ouders een museum te bezoeken.

Maar zoals reeds gezegd, we hebben daar rondgezworven tot sluitingstijd, waardoor we de andere plannen moesten uitstellen. Tot vorige week woensdag, toen we een dagje Bozar in onze agenda prikten. In de inkomruimte heerste zoveel bedrijvigheid dat het begrip ‘cultuurfabriek’ in me opkwam. Het was even aanschuiven aan de kassa’s en het werd inmiddels duidelijk dat een bezoek aan Frida niet zo evident was. Het was kwart voor twaalf en op een scherm stond het volgende bezoek aan die tentoonstelling aangekondigd om 12 uur. Dat kwam dus goed uit. Twee minuten later was dat al veranderd in 13 uur. Dan maar eerst naar El Greco en tickets gekocht voor Frida om 16 u.
Om een of andere reden ben ik reeds sinds mijn tienertijd gefascineerd door Domenikos Theotokopoulos, beter bekend als El Greco (ik las ook ooit het boek Het vijfde zegel van Simon Vestdijk, en ben daarvan helaas ongeveer alles vergeten), maar ik had nooit door dat hij zo belangrijk was voor de ontwikkeling van de Spaanse school, en dat hij, vooral met zijn portretten, zo baanbrekend was (o.m. effen achtergrond, niet altijd supergedetailleerd maar dikwijls suggererend met penseelstreken). Ik had wel verwacht dat de tentoonstelling groter zou zijn (€ 10 is toch niet niets), er hingen verschillende werken van anderen, er hingen verschillende werken uit zijn atelier (hij was wel commerçant en had een goed draaiend schildersatelier), er hingen kopieën en er was zelfs een zaal die ik behoorlijk nietszeggend vond: er werd aandacht besteed aan het overbekende schilderij De begrafenis van de graaf van Orgaz, waarvan een kopie aanwezig was (allez, een kopie van de onderste helft van het werk). Boven de scène van de graflegging is een rij met de notabelen van Toledo te zien. En deze figuren werden in een aparte zaal, afgesloten met gordijnen, op de wanden geprojecteerd. Voor de rest was daar, behalve een blinkende zwarte vloer, niets te zien. Ik had wel plots de indruk dat de gordijnen een zijwaartse beweging maakten, maar het bleek dus de projectie te zijn die ronddraaide.
Maar, maar, maar, de meerderheid van de schilderijen waren toch van zijn hand, o.m. een prachtige reeks van de apostelen. En die waren meer dan de moeite om toch te gaan kijken. Het was zeker geen maat voor niets, integendeel. En zo wist ik weer waarom ik altijd een boontje voor die Griek had, ook al vond ik zeker niet al zijn werken even mooi.
Nog te bezichtigen tot 9 mei.

Tegen kwart voor twee stonden we weer buiten, en na een snack in een café in de buurt en een bezoekje aan een prachtige, gratis, tentoonstelling van Mexicaanse alebrijes, heel fel gekleurde beeldjes van fabelwezens, in hout of papier maché. Uren zou ik daarnaar kijken – ik sta er trouwens altijd versteld van hoe kleurrijk de Mexicaanse cultuur wel is – maar Frida wachtte.

Sinds de film Frida en het lezen van haar biografie heeft zij mijn hart gestolen (ook al zal het niet gemakkelijk geweest zijn om met haar samen te leven), en duidelijk niet alleen het mijne, aan de belangstelling te zien. Ik had trouwens verwacht dat er een veel grotere interesse zou zijn voor een schilder als El Greco dan voor de toch, mijns inziens, veel minder bekende Frida Kahlo. Anderzijds heb ik ook het gevoel dat er een beetje een hype gecreëerd wordt. Per uur worden er dus maximaal 150 personen in het zaaltje toegelaten. Het is er inderdaad niet groot, maar nu is het zo dat er telkens 150 personen tegelijk ‘losgelaten’ worden, waardoor het daar immens druk is (en ik haat grote groepen mensen op kleine ruimten). De tentoonstelling is prachtig en heel mooi opgesteld (bv. met spiegels bovenaan, die volgens mij refereren naar de spiegels die boven haar bed bevestigd waren om te kunnen schilderen – als jong meisje had ze ten gevolge van een heel zwaar busongeluk o.m. een gebroken rug en bekken, waardoor ze talloze malen in haar leven geopereerd werd, en telkens lang bedlegerig was. Het was trouwens door dat busongeluk dat ze, om de tijd te doden, het schilderen en tekenen ontdekte), maar had toch enkele nadelen. Naast het vele volk, was de zaal slechts zwak verlicht – noodzakelijk voor de bewaring van de schilderijen uiteraard – maar er waren nergens onderschriften of titels van de werken te bespeuren. Alle informatie stond in een vrij te verkrijgen boekje, maar dat kon je dan weer niet lezen … omdat het te donker was. Dus stond het volk ook telkens samengetroept op de plaatsen waar het licht iets feller scheen, dichtbij de schilderijen, dus was het nog langer wachten tot iemand wegging om zelf eens te kunnen kijken. Het zijn bovendien geen reuzenwerken. In die boekjes stond op de koop toe geen afbeelding van het betreffende schilderij, alleen het corresponderende nummer, dus was het geen oplossing om te wachten tot buiten om alles te lezen. Thuis vond ik volgende site met een chronologisch overzicht van al haar werken (in Brussel hangen er slechts een twingtigtal).

Maar gelukkig begon na een half uurtje de zaal leeg te lopen, waardoor nog tijd genoeg overbleef om alles nog eens rustig te bekijken en te genieten van haar fascinerende kunst en de manier waarop ze bv. alle ongeluk, zoals haar miskramen, en pijn in haar leven symboliseert. Ook het kleurrijke van de Mexicaanse cultuur is duidelijk aanwezig (vanaf een bepaald moment droeg Frida vooral de kleurrijke, Mexicaanse volkskleren
De tentoonstelling bekijken leverde wat ongemakken op (zo is het ook niet leuk om de zaal te verlaten tussen de volgende groep wachtende mensen, die de tijd doden met mensen kijken) en was klein, maar o zo mooi. Ik ben enorm blij dat ik ze gezien heb: een schilderij in het echt zien, blijft toch iets anders dan een reproductie in een boek of op je scherm, al was het maar om een idee te krijgen van de grootte van een werk.
Ik wou zeggen dat deze expositie nog open is tot zondagavond, en ik hoorde op de radio dat ze zelfs openblijft tot middernacht, maar desondanks heb ik zo’n bleekblauw vermoeden dat het een wonder zou zijn indien er nog tickets te verkrijgen waren.

Het dagje Brusselen zat er vervolgens weer op, en ik kwam andermaal tot de vaststelling dat zo wat aan Cultuur doen, voor mij even noodzakelijk is als eten een drinken.

Advertisements

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Categorieën

%d bloggers liken dit: